ناسا و نسل جدید هوش مصنوعی؛ فضاپیماهایی که خودشان فکر میکنند
هوش مصنوعی حالا مرزهای زمین را هم پشت سر گذاشته است. ناسا از توسعه یک تراشه پیشرفته جدید خبر داده که میتواند به فضاپیماها توانایی تصمیمگیری مستقل در اعماق فضا را بدهد؛ فناوریای که شاید آینده مأموریتهای فضایی را برای همیشه تغییر دهد.
این پردازنده که در پروژه High Performance Spaceflight Computing توسعه یافته، توسط NASA Jet Propulsion Laboratory در حال آزمایش است و طبق اعلام ناسا، عملکردی تا ۵۰۰ برابر سریعتر از پردازندههای فعلی مورد استفاده در فضاپیماها دارد.
هوش مصنوعی در قلب مأموریتهای فضایی
یکی از بزرگترین چالشهای مأموریتهای فضایی، فاصله بسیار زیاد با زمین و تأخیر در ارسال و دریافت دستورات است. ناسا میگوید این تراشه جدید میتواند با استفاده از هوش مصنوعی، بسیاری از تصمیمها را مستقیماً در خود فضاپیما انجام دهد؛ بدون اینکه منتظر فرمان از زمین بماند.
این موضوع برای مأموریتهای آینده به ماه و مریخ اهمیت زیادی دارد؛ جایی که سرعت تحلیل دادهها و واکنش لحظهای میتواند حیاتی باشد.
تراشه جدید ناسا با ابعادی کوچک، قدرت پردازشی فوقالعادهای را برای مأموریتهای فضایی آینده فراهم میکند و برای مقاومت در شرایط سخت اعماق فضا طراحی شده است.
تراشهای کوچک با قدرتی بزرگ
این فناوری از معماری System-on-a-Chip یا SoC استفاده میکند؛ همان فناوریای که در گوشیهای هوشمند مدرن به کار میرود، اما این بار در نسخهای مقاوم در برابر تشعشعات شدید فضایی و تغییرات دمایی بسیار سخت.
مهندسان ناسا در حال انجام آزمایشهای سنگین حرارتی، تشعشعی و مکانیکی روی این تراشه هستند تا مطمئن شوند در شرایط واقعی فضا عملکرد پایداری خواهد داشت.
آیندهای که نزدیکتر از همیشه است
کارشناسان معتقدند نسل جدید پردازندههای فضایی میتواند راه را برای فضاپیماهای کاملاً هوشمند هموار کند؛ فضاپیماهایی که قادرند محیط را تحلیل کنند، خطرات را تشخیص دهند و حتی بهصورت مستقل تصمیم بگیرند.
هوش مصنوعی دیگر فقط ابزار تولید محتوا یا چتبات نیست؛ حالا قرار است به مغز متفکر مأموریتهای فضایی آینده تبدیل شود.
منبع:
NASA Jet Propulsion Laboratory.
“Nasa’s New AI Space Chip Could Let Spacecraft Think for Themselves.” ScienceDaily, 15 May 2026.